انواع کاشی و سرامیک چیست و چگونه تولید می‌شود؟

کاشی یکی از پر کاربرترین مصالح ساختمانی است که به‌عنوان دیوارپوش و یا کف‌پوش از آن استفاده می‌شود. اگرچه امروزه کاشی‌ها و سرامیک‌ها تاثیر چشمگیری در تزیینات داخلی یا خارجی ساختمان‌ها دارند، اما جز ضروری و لاینفک پوشش فضاهای داخلی مانند حمام و سرویس بهداشتی، آشپزخانه، کف‌پوش انواع فضاها به‌حساب می‌آیند. از گذشته تا به امروز کاشی‌ها شکل‌ها، طرح‌ها و ویژگی‌های مختلفی داشته‌اند. به همین علت در مقاله شما را با انواع کاشی و کاربرد هریک از آن آشنا خواهیم کرد.

انواع کاشی و کارایی آن‌ها

امروزه به لطف پیشرفت صنعت ساختمان‌سازی شاهد تولید انواع کاشی و سرامیک هستیم که هر یک از آن‌ها در کنار متریال متفاوت دارای ویژگی و کاربردهای متفاوتی هستند. کاشی‌ها اغلب بر اساس شکل ظاهری و مواد تشکیل‌دهنده به انواع مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر هستند:

• انواع کاشی سرامیک

پیش از هر چیز باید بدانید که سرامیک در واقع نوعی کاشی است که تنها در میزان نفوذ آب، اندازه و نوع لعاب با یکدیگر متفاوت هستند. کاشی‌های سرامیکی از خاک رس قرمز یا سفید ساخته‌می‌شوند که به دو شکل لعاب‌دار و بدون لعاب در بازار وجود دارند. کاشی‌های سرامیکی در برابر سایش، خراش، نفوذ آب مقاوم بوده و دوام بالایی دارند. به همین علت اغلب به‌عنوان محبوب‌ترین کف‌پوش، به‌ویژه در محل‌های پرتردد استفاده می‌شوند.

این نوع کاشی‌ها به دلیل تنوع در طرح، رنگ، شکل و لعاب در دکوراسیون‌ها داخلی نقش چشمگیری دارد. بااین‌حال کاشی‌های سرامیکی عایق مناسبی برای سرما و گرما در منازل (بخصوص به‌عنوان کف‌پوش) محسوب نمی‌شوند.

• کاشی پرسلان

کاشی پرسلان، یکی دیگر از بهترین و رایج‌ترین انواع کاشی است که تفاوت کمی با کاشی سرامیکی دارند. به همین علت بسیاری از افراد آن‌ها را نوعی کاشی سرامیکی می‌دانند. به‌طورکلی کاشی‌های پرسلان به نسبت کاشی‌های سرامیکی از خاک رس متراکم‌تر و دمای بسیار بالاتر ساخته‌می‌شوند.

به همین علت کاشی‌های پرسلان نسبت به کاشی سرامیکی بادوام‌تر بوده و در برابر نفوذ رطوبت، حرارت، سرما، مواد شیمیایی و سایر آسیب‌ها مقاوم‌تر هستند. همچنین این کاشی‌ها به دلیل تنوع در طرح، رنگ و شکل در اغلب فضاهای داخلی مانند حمام یا آشپزخانه و حتی فضاهای خارجی به دلیل دوام بالا در برابر تغییرات آب‌وهوایی استفاده می‌شوند.

• کاشی موزاییک

از دیگر انواع کاشی می‌توان به کاشی‌های موزاییک که کاشی معرق نیز شهرت دارند، اشاره کرد. به لحاظ معیارهای ساختاری اغلب این کاشی‌ها از نوع کاشی سرامیکی یا کاشی پرسلانی هستند که در ابعاد بسیار کوچک (کمتر از 2.5 سانتی‌متر) ساخته‌می‌شوند. این کاشی‌های کوچک در کنار هم قرار گرفته‌و نقش‌های منحصربه‌فردی را ایجاد می‌کنند.

امروزه از کاشی‌های معرق به‌صورت لعاب‌دار و بدون لعاب در آشپزخانه‌ها، حمام‌ها و حتی بخش‌هایی از وسایل خانه مانند میز و صندلی استفاده می‌کنند. مقاومت در برابر رطوبت و حرارت، مقاوم در برابر تغییرات آب‌وهوایی، لکه نشدن و تمیز شدن سریع از مزیت‌های این نوع کاشی محسوب می‌شود. بااین‌حال یکی از اصلی‌ترین دلایل رواج این نوع از کاشی‌ها در دکوراسیون‌های داخلی ایجاد نقش‌ها و طرح‌های بی‌نظیر است که به لحاظ زیبایی‌شناسی و هنری فضای متفاوتی را خلق می‌کنند.

• کاشی معدنی

این نوع کاشی‌ها نه از داخل معادن بلکه از مواد معدنی داخل زمین مانند فلدسپات، خاک رس و سنگ‌های رسوبی نرم و لایه‌های ریز که از گل یا خاک رس تشکیل شده،‌ساخته می‌شوند. فرایند ساخت این نوع از کاشی‌ها بسیار شبیه به آجر است؛ به‌طوری که پس از آسیاب شدن در دمای بیش از 2000 درجه پخته خواهند شد. پخت بالای این کاشی‌ها سبب شده است که به طور طبیعی متراکم، غیر متخلخل و مقاوم در برابر آب باشند.

اگرچه کاشی‌های معدنی از دوام بالایی برخوردارند، اما مستعد لکه شدن هستند؛ بنابراین انتخاب مناسبی برای آشپزخانه‌ها نیستند. ازآنجایی‌که کاشی‌های معدنی به طور طبیعی در برابر لغزش و سرخوردن مقاوم هستند، برای مناطق پرتردد گزینه بسیار مناسبی محسوب می‌شود.

• کاشی سیمانی

کاشی‌های سیمانی یکی از متداول‌ترین انواع کاشی در قرن 19 محسوب می‌شده است که امروزه نیز به دلیل تنوع در طرح و رنگ استفاده می‌شوند. این کاشی‌ها به صورتی قالبی تهیه و حرارت می‌دهند و برای رنگ کردن آن پیش از پخت از مواد رنگی استفاده می‌کنند. ازآنجایی‌که کاشی‌ها بسیار متخلخل بوده و مستعد لکه شدن هستند و به‌مرور زمان تغییر رنگ می‌دهند برای آشپزخانه مناسب نیستند، اما خوشبختانه همانند چوب قابلیت سنباده زدن را داشته و پس از درزگیری مجدد مقاومت بالایی در برابر نفوذ رطوبت دارند.

• کاشی مرمر

مرمر در واقع سنگ طبیعی و گران قیمتی است که اغلب به دلیل داشتن رگه‌ها یا طرح‌های طبیعی در فضاهای داخلی خانه مانند آشپزخانه، حمام استفاده می‌شود. اگرچه میزان نفوذپذیری این کاشی‌های نسبت به آب بسیار کم است، اما به دلیل مستعد بودن لکه و عدم مقاومت در برابر خراش برای فضاهای پرتردد انتخاب مناسبی نیستند.

• کاشی گرانیت

کاشی‌های گرانیتی که از سنگ‌های آذرین سخت و متراکم ساخته شده‌اند، به دلیل وجود رگه‌های طبیعی به لحاظ ظاهری شبیه به کاشی‌های مرمری هستند. بااین‌حال علاوه بر زیبایی، مزیت‌های بیشتری نسبت به کاشی‌های مرمری دارند. این نوع کاشی‌های طبیعی و بادوام، در برابر خراش، رطوبت و مواد اسیدی بسیار مقاوم هستند. بااین‌حال، مانند سنگ مرمر، به دلیل سطح متخلخل مستعد لکه شدن هستند.

راهنمای انتخاب انواع کاشی مناسب

شاید برای خرید کاشی به‌عنوان کف‌پوش یا دیوارپوش با انواع کاشی و سرامیک روبه‌رو شوید که انتخاب شما را دشوار خواهد کرد. توجه به کاربرد کاشی و سرامیک و همچنین هماهنگی و سازگاری کاشی با محیط اولین قدم برای انتخاب محسوب می‌شود. برای مثال برخی از کاشی‌ها به دلیل مستعد شدن لکه برای آشپزخانه مناسب نیستند.

به‌طورکلی علاوه بر انتخاب نوع، شکل و نحوه چیدمان کاشی‌ها مواردی از جمله ضد آب بودن، سهولت در نظافت، استحکام و سختی، کیفیت خوب، ثبات رنگ، دوام، عدم لغزش، سازگاری با فضای استفاده شده در خرید کاشی‌ها اهمیت دارند. علاوه بر انتخاب کاشی مناسب، نصب اصولی کاشی‌ها نیز می‌تواند تاثیر بسزایی در طول عمر، عدم نفوذ رطوبت، استحکام و ثبات کاشی‌ها داشته باشند.

کلام آخر

همان‌طور که اشاره شد، اگرچه تنوع در انواع کاشی یک مزیت محسوب می‌شود، اما می‌تواند افراد را دچار سردرگمی و انتخاب اشتباه کند؛ به همین علت توصیه می‌شود که قبل از انتخاب کاشی و سرامیک به نوع کارایی و فضای مورداستفاده خود توجه کرده و سازگار با فضا چند گزینه را در نظر داشته باشید. سپس بر اساس بودجه مالی، ویژگی‌های فنی و همچنین رعایت اصول زیبایی در دکوراسیون فضای داخلی یا خارجی خود بهترین کاشی یا سرامیک را انتخاب کنید.