فاضلاب چیست
تعریف فاضلاب یا پساب چیست؟ ترکیبات فاضلابها چه هستند؟ فاضلابها در چه انواعی وجود دارند؟ چرا فاضلابها را باید تصفیه کرد و چگونه میتوان این کار را انجام داد؟ ما در این مقاله سعی میکنیم که به سؤال فاضلاب چیست و تمام سؤالات مطرحشده پاسخ دهیم. همچنین به هر چیزی که باید درباره فاضلاب بدانید میپردازیم. پس با ما همراه باشید!
تعریف فاضلاب
در این قسمت به سؤال «فاضلاب چیست» پاسخ میدهیم. فاضلاب یا پساب، آب مصرفشدهای است که برای استفاده خاص خود نمیتوان مجدداً از آن استفاده کرد یا به عبارت دیگر دارای کیفیتی پایینتر از پیش از مصرف است. این آب متشکل از فضولات مایع و جامدی است که از فعالیتهای انسانی و مکانهایی مانند سرویسهای بهداشتی، خانهها، کارخانجات، خیابانها، کشاورزی و صنایع حاصل میشوند. به این آب، گندآب نیز میگویند، زیرا غالباً کثیف است و بوی بدی دارد.
ترکیبات فاضلابها
حدود 9/99 درصد فاضلابها را آب و حدود 1/0 درصد را مواد جامد تشکیل میدهد که قسمتی از آن به صورت مواد آلی و قسمت دیگر به شکل مواد معدنی جامد به شکل حلشده یا غوطهور در آب است. علت بوی ناخوشایند فاضلابها مواد آلیای است که در آن وجود دارد.
این مواد اغلب قابلتجزیه میکروبی هستند و گاهی تجزیه میکروبی به ایجاد بوی ناخوشایند منتهی میشود. در فاضلابهای حاوی مدفوع انسان و حیوانات، زیستوارکهای تولیدکننده بیماریها وجود دارند که میتوانند موجب آلودگی محیط بهخصوص منابع آبی و خاکی شوند.
انواع فاضلاب
برای دستهبندی فاضلابها میتوان از معیارهای مختلفی استفاده کرد که رایجترین آنها بر اساس منشأ تولید است. با توجه به منبع تولید پسابها پی بردن به مواد آلاینده موجود امکانپذیر است. بر همین مبنا فاضلابها در 5 دسته تقسیمبندی میشوند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت:
فاضلابهای صنعتی
همانطور که از اسم این دسته قابل تشخیص است، منشأ تولید این فاضلاب کارخانهها، واحدها و شهرکهای صنعتی هستند. از آنجایی که مواد شیمیایی، مواد آلی، فلزات سنگین و مواد غیرآلی معلق و محلول زیادی در این فاضلابها وجود دارند، فاضلابهای صنعتی را میتوان جزء خطرآفرینترین گروهها دستهبندی کرد.
فاضلابهای شهری
فاضلابهای شهری، آبهایی هستند که در شهرها در جویها و مجراهای آب تجمع یافتهاند و از شستشوی خیابانها و آب باران و… به وجود میآیند. مواد آلاینده اصلی در این فاضلاب، آلودگیهای فیزیکی هستند. به همین علت با وسایلی مانند آشغالگیرها میتوانیم اشیاء جامد موجود در آنها مانند پلاستیک، پارچه، برگ و… را جمع کرد.
فاضلابهای کشاورزی
فاضلابهایی که در زمینهای کشاورزی و باغها تولید میشوند بسیار خطرناک هستند و یکی از علل عمده افزایش ماده نیترات در آبهای شرب محسوب میشوند. کودهای مورد استفاده برای زمینهای کشاورزی، دارای مقادیر زیادی نیترات هستند و بعد از آبیاری، به تدریج وارد لایههای پایینی زمین و سفرههای آب میشوند. بهعلاوه مواد سمزدا نیز موجب ورود آلایندههای مضری به فاضلابها میشوند.
فاضلابهای بیمارستانی
پسابهایی که در مکانهای بیمارستانی و درمانی به وجود میآیند، شامل فاضلابهای بیمارستانی میشوند. این نوع از فاضلابها متشکل از چربی و خون در بخشهای جراحی، مواد شویندهای که برای شستشو مورد استفاده قرار میگیرند، مواد ضدعفونیکننده و… هستند. بهعلاوه فاضلاب انسانیای که دارای آنتیبیوتیکها و داروهای رادیواکتیو و… است، از آلایندههای این نوع فاضلاب محسوب میشود.
فاضلابهای خانگی
فاضلابی که بعد از استفاده از ماشین لباسشویی، توالت، حمام و.. ایجاد میشود پساب خانگی نام دارد. این نوع فاضلابها به دو بخش فاضلابهای سنگین (تشکیل شده از فاضلابهای دستشوییها) و فاضلابهای سبک (تشکیل شده از فاضلابهای ظرفشویی، روشویی و مانند آن) قابلتقسیم است.
موارد لزوم تصفیه کردن فاضلابها
در بعضی از مناطق جهان به خصوص در کشورهای در حال توسعه، فاضلابها به صورت مستقیم و بدون هیچ تصفیهای به دریاها و آبها ریخته میشوند. اما ضروری است که فاضلابها پیش از آنکه در نهایت به آبها دفع شوند، مورد تصفیه قرار گیرند. زیرا:
- الف) تصفیه فاضلاب به مهار بیماریهای مسری نشئتگرفته از آلایندههای پسابها و تأمین بهداشت عمومی منجر میشود.
- ب) تصفیه پسابها با کمک به آلوده نشدن آبهای زیرزمینی و سطحی به حفظ شدن منابع آبی منجر میشود. همچنین به دلیل آنکه با تصفیه فاضلابها میتوان آب استفادهشده را به صورت مجدد برای موارد خاصی مانند کشاورزی و پرورش ماهی به کار برد، به نگهداری بهتر از منابع آبی کمک میشود.
- ج) با تصفیه فاضلابها محیطزیست حفظ خواهد شد.
روشهای تصفیه فاضلاب
از آنجایی که مواد آلودهکننده انواع فاضلابها با هم متفاوت است، روشهای مختلفی نیز برای تصفیه کردن فاضلابها وجود دارند. در واقع شیوههای تصفیه فاضلابها اکثراً ترکیبی از سه روش است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
تصفیهی فاضلابهای فیزیکی: در این شیوه با آشغالگیرها مواد آلودهکننده معلق و جامد دارای اندازه بزرگ گردآوری میشوند.
- تصفیه فاضلابهای بیولوژیکی: در این روش به وسیله باکتریهای بیهوازی و هوازی، مواد آلی موجود تجزیه و مصرف میشوند.
- تصفیهی فاضلابهای شیمیایی: این شیوه برای تصفیه پسابهای صنعتی به کار میرود و در آن برای تصفیه فاضلاب از مواد شیمیایی کمک گرفته میشود. با این مواد ذرات کلوئیدی موجود در فاضلابها منعقد میشوند و از این مواد برای ضدعفونی و گندزدایی استفاده میکنند.
موارد استفاده فاضلاب
اگر فاضلاب به صورت صحیح استفاده شود، میتوان منافع اقتصادی و بهداشتی بسیاری را از آن انتظار داشت. با استفاده درست از فاضلابها، امکان افزایش تولید مواد غذایی، کاهش فقر و رونق گردشگری و ماهیگیری وجود دارد.
به طور معمول در فاضلابهای کشاورزی، مواد مفیدی مانند نیتروژن، پتاسیم، مواد آلی و مواد مغذی وجود دارند که میتوان با استفاده از آنها در هزینههای مربوط به کود صرفهجویی کرد. همچنین این امکان وجود دارد که فاضلابها را سوزاند و تجزیه کرد و از آنها در تولید برق و مواد ساختمانی استفاده کرد. بهعلاوه فاضلابهای آشپزخانهها، برای آبیاری گیاهان قابل استفاده هستند.
نتیجهگیری
در این مقاله سعی کردیم که تمام جنبههای مربوط به فاضلاب را مورد توجه قرار دهیم. در تعریف فاضلاب باید گفت که فاضلاب، آب مصرفشدهای است که از منابع مختلفی مانند خانهها، کارخانهها و… حاصل میشود و مجدداً نمیتوان از آن برای استفاده خاص خود استفاده کرد. همچنین فاضلابها دارای 5 نوع صنعتی، کشاورزی، شهری، بیمارستانی و خانگی هستند. بهعلاوه برای جلوگیری از ورود آلایندههای فاضلابها و حفظ آب و محیطزیست ضروری است.
بازتاب: سپتیک فاضلاب - ردا صنعت فروشگاه تجهیزات صنعت و ساختمان | اجرای سپتیک فاضلاب