مقدمه

موزاییک یکی از متداول‌ترین کف‌پوش‌ها به‌ویژه در فضاهای خارجی ساختمان مانند محوطه‌ها، روف‌گاردن، حیاط‌ها و … محسوب می‌شود. این کف‌پوش‌ها تنوع بسیاری در طرح، رنگ، جنس و حتی نحوه چیدمان دارند، بنابراین انتخاب آن‌ها ممکن است کمی دشوار به نظر برسد. به همین علت ما قصد داریم در ادامه این مقاله شما را با انواع موزاییک ساختمان و کاربرد آن‌ها آشنا کنیم.

این مصالح بر اساس نوع کاربردشان به دو گروه موزاییک‌های فضاهای داخلی و فضاهای خارجی تقسیم‌بندی می‌شوند. اغلب موزاییک‌های خارجی به‌عنوان کف‌پوش و موزاییک‌های داخلی به ‌صورت دیوارپوش یا کف‌پوش که جنبه هنری یا دکوراتیو نیز دارند، استفاده می‌شود. همچنین انواع مدل موزاییک بر اساس طرح، روش ساخت و لایه‌های تشکیل‌دهنده وجود دارد که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

انواع لایه‌ها و ساختار تشکیل‌دهنده موزاییک‌ها

موزاییک‌ها قطعات سیمانی هستند که به طور کلی از ترکیب سیمان، آب و سایر مواد (ماسه، پودر سنگ، سنگ دانه و رنگ‌های دلخواه) ساخته می‌شوند. موزاییک‌ها علاوه بر نوع کاربردشان در داخل یا خارج از ساختمان، بر اساس لایه‌های تشکیل‌دهنده و همچنین فرایند ساخت به انواع مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند که هر یک متناسب با فضای ساختمان استفاده خواهند شد. به ‌طور کلی انواع موزاییک با توجه ‌به لایه‌های تشکیل‌دهنده عبارت‌اند از:

موزاییک تک لایه

این موزاییک‌ها تنها از یک لایه به ضخامت کمتر از 18 میلی‌متر ساخته‌شده‌اند، به همین علت کم وزن و سبک هستند. موزاییک‌های دو لایه به ‌واسطه سبکی، جذب بسیار کم آب، مقاوم در برابر نیروهای فشاری، سطح یکدست و صیقلی به همراه تنوع در رنگ و ابعاد، اغلب در داخل ساختمان‌ها و محوطه‌ها استفاده می‌شود. بهتر است بدانید که موزاییک‌های تک لایه همه به روش لرزشی تولید و ساخته‌می‌شوند که در ادامه به معرفی آن خواهیم پرداخت .

موزاییک دو لایه

از دیگر انواع موزاییکها می‌توان به موزاییک‌های دو لایه اشاره کرد.که ترکیبات تشکیل‌دهنده آن شامل دو لایه متراکم هستند. این لایه‌ها عبارت‌اند از:

1. لایه رنگ یا لایه رویه موزاییک .
2. نازین موزاییک یا لایه زیرین .

لایه‌های رنگ یا رویه‌موزاییک اغلب از ترکیب سیمان، آب، پودر سنگ، ترکیبات دانه‌بندی و رنگی استفاده‌شده است.که بیشتر نقش لایه محافظ در برابر آب و رطوبت را دارد. این در حالی است که لایه زیرین موزاییک (نازین) از ترکیب سیمان، ماسه و آب تشکیل شده‌و به دلیل ضخامت بیشتر از لایه رویه در برابر نیروی فشاری مقاومت می‌کند.

از انواع موزاییک دولایه‌می‌توان به موزاییک‌های پلیمری و موزاییک شسته‌اشاره کرد.که در ادامه به معرفی آن خواهیم پرداخت. لازم به ذکر است که موزاییک‌های دو لایه به دو روش لرزشی و پرسی در اندازه و طرح‌های مختلف به بازار عرضه می‌شوند.

روش ساخت انواع موزاییک‌های ساختمانی

همان‌طور که در بالا اشاره‌شد، موزاییک‌ها به دو روش لرزشی و پرسی به‌ صورت دو لایه یا تک لایه ساخته می‌شوند. که با توجه ‌به ویژگی‌های منحصربه‌فرد، هر یک از آن‌ها برای فضاهای داخلی و خارجی کاربرد دارند. به ‌طور کلی روش ساخت موزاییک‌های لرزشی و پرسی به شرح زیر است:

روش پرسی (فشار اتوماتیک)

همان‌طور که از نام این روش پیداست.موزاییک‌ها با تحت‌فشار قرار گرفتن‌توسط دستگاه‌های پرس موزاییک به یک موزاییک متراکم و منسجم تبدیل می‌شوند. شایان‌ذکر است که میزان فشار وارد شده‌در این روش با توجه ‌به ابعاد موزائیک متغیر خواهد بود. همچنین محصول به‌دست‌آمده‌از روش پرسی که به موزاییک اتوماتیک یا پرسی شهرت دارند.از نمونه‌های موزاییک دو لایه محسوب می‌شوند، بنابراین ساب خوردن‌آن‌ها الزامی خواهد بود.  

روش لرزشی (ویبره‌ای)

تراکم انواع موزاییک در این روش توسط دستگاه‌های لرزاننده انجام ‌گرفته و برخلاف روش پرسی، فشاری بر روی قشرهای موزاییک ایجاد نمی‌شود. موزاییک‌های ساخته‌شده به این روش، موزاییک ویبره‌ای نامیده‌می‌شوند و در دسته موزاییک‌های تک لایه قرار می‌گیرند.

به همین علت موزاییک‌های ویبره‌ای دارای سطحی صاف و صیقلی هستند.و از طرفی به پرداخت و ساب خوردن‌نیازی نخواهند داشت. البته لازم به ذکر است موزاییک‌های ویبره‌ای که در ترکیب با سنگ‌های دکوراتیو و تزئینی استفاده می‌شوند، به پرداخت و صیقل کردن نیاز دارند.

انواع موزاییک‌های ساختمانی و کاربرد آن‌ها

در قسمت‌های قبلی به معرفی روش‌های ساخت موزاییک‌ها و همچنین تعداد قشرهای (لایه‌ها) آن پرداخته‌شد، اما در ادامه این بخش با تعداد بیشتری از موزاییک‌ها و کاربردشان در ساختمان‌ها آشنا خواهید شد.

موزائیک پلیمری

موزاییک‌های دو لایه پلیمری که به‌عنوان کف‌پوش کاربرد دارند، نوعی بتن خود متراکم محسوب می‌شوند که از طریق فرایند بَسپارش یا پُلیمِریزاسیون رزین سنگ مصنوعی یا رزین پلیمری تراکم خود را به دست می‌آورند. مواد تشکیل‌دهنده این موزاییک عمدتا سیمان، سنگ‌دانه، ماسه، سنگ مصنوعی (رزین سمنت پلاست)، آب و رنگ‌دانه‌های شیمیایی است که به روش لرزشی در رنگ‌ها، طرح‌ها و اندازه‌های مختلف تولید می‌شوند. این نوع از موزاییک‌ها به دلیل مقاومت بالا در برابر هوای سرد (یخ‌بندان) و نفوذ کمتر از 3 درصد آب در کنار مقاومت‌های بالا در مقابل نیروی کششی، سایشی، فشاری و دمایی یکی از بهترین کف‌پوش‌ها برای فضاهای خارجی ساختمان، به‌ویژه در مناطق سردسیر است.

موزائیک شیاردار

این نوع موزاییک که به موزاییک‌های سنگ‌فرش نیز شهرت دارند اغلب در پیاده‌روها و محوطه‌ها کاربرد دارند. یکی از دلایل نام‌گذاری این نوع از موزائیک‌ها به شیاردار، وجود فرورفتگی و برجستگی‌هایی است که بر روی سطح رویه‌آن دیده‌می‌شود.

موزائیک پلاکی

یکی دیگر از انواع مدل موزائیک ساختمانی محسوب می‌شود.که به‌ صورت دو لایه از ترکیبات صیقل پذیر ساخته‌شده‌است. ابعاد و اندازه سنگ‌دانه‌ها در این موزاییک بر اساس اندازه نهایی موزاییک مشخص می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های این مدل موزاییک به سطحی صاف با قابلیت پرداخت می‌توان اشاره کرد.

دموزائیک شسته‌(موزائیک واش بتن)

موزایک های شسته‌یا واش بتن که به بتن شسته‌نیز شهرت دارند. کف‌پوش‌های بتنی هستند که به ‌واسطه استفاده از فوق روان‌کننده‌های پلی کربوکسیلاتی (PCE) از مقاومت فشاری بالایی برخوردارند. این کف‌پوش‌ها که از نوع موزاییک‌های دو لایه هستند، علاوه بر افزودنی‌های بتنی (PCE) از ترکیب سنگ‌دانه‌های طبیعی، سیمان، ماسه و آب در طرح‌ها و ابعاد متنوع تولید می‌شوند. دانه‌های شن معمولا در لایه رویه موزاییک‌های شسته‌قابل رویت است.

رموزائیک سیمانی

از دیگر انواع موزایک می توان به کف‌پوش یا همان موزاییک‌های سیمانی اشاره کرد که به‌ واسطه عدم استفاده از سنگ‌دانه‌های تزئینی دارای سطح ساده‌ای هستند. البته لازم به ذکر است برخی موزاییک‌های سیمانی ممکن است با چند شیار ساده نیز در ابعاد متنوع تولید شوند.  

دموزائیک گرانیتی

موزاییک‌های گرانیتی یکی دیگر از انواع کف‌پوش‌های موزاییکی محسوب می‌شوند که اغلب در پارکینگ‌ها، کارخانه‌ها و سالن‌های صنعتی یا انبارها کاربرد دارد. اگرچه در ساخت این نوع موزاییک از دانه‌های شن استفاده شده‌است. اما به دلیل شباهت بسیار به سنگ‌های گرانیتی به این نام شهرت دارد. 

کلام آخر

با توجه ‌به مطالب مذکور انواع موزایک ساختمان که در بازار عرضه می‌شوند به دو روش لرزشی (ویبره‌ای) و روش پرسی (فشار اتوماتیک) ساخته‌خواهند شد. از طرفی تمام موزاییک‌ها به ‌صورت تک لایه یا دو لایه (لایه رویه و لایه زیرین) از ترکیب سیمان، ماسه، پودر سنگ، رنگ و سایر افزودنی‌های دیگر ساخته‌می‌شوند. توجه داشته باشید که به هنگام خرید کف‌پوش یا دیوارپوش، موزاییکی را متناسب با فضای ساختمان (داخلی یا خارجی) انتخاب کنید.